Somatic Experiencing

Lichaamsgerichte traumaverwerking — leren luisteren naar wat je lichaam al weet.

Leven is iets wonderlijks. We komen in allerlei situaties terecht waarin ons lichaam doet wat nodig is. En we hebben een natuurlijk vermogen om daarvan te herstellen. Maar als we iets meemaken wat te snel gaat, te heftig of plotseling is, te vaak gebeurt of te lang duurt, kan dat ten koste gaan van onze levendigheid en onze veerkracht. Het is dan alsof de ervaring en onze reactie daarop in ons lichaam gestold zijn. We staan ongemerkt nog steeds op ‘aan’.

Trauma ontstaat als het natuurlijke ritme en onze veerkracht verstoord raken. Het leven gaat door, maar ons lichaam blijft in een overleefstand staan. En dat merken we bijvoorbeeld aan spanning of pijn, aan onrust en angst, aan een kort lontje, een knoop in je buik, vermoeidheid die niet weggaat en allerlei andere klachten.

Somatic Experiencing (SE) is een lichaamsgerichte methode om dat soort vastzittende stress en traumaresponsen stap voor stap te verwerken. Door te leren luisteren naar wat er in je lichaam beweegt en daar de ruimte aan te geven die er destijds niet was.

Plan een kennismakingsgesprek →

Wat is Somatic Experiencing?

Somatic Experiencing® is ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog en bioloog dr. Peter A. Levine. Hij observeerde dat dieren in het wild voortdurend levensbedreigende situaties meemaken, maar zelden chronisch getraumatiseerd raken. Ze ontladen de overlevingsenergie meteen na het gevaar door te schudden, te ademen, te bewegen. Als dieren hebben moeten vechten of vluchten voor hun leven, weten ze hoe ze de opgebouwde energie kunnen ontladen.

Het merkwaardige aan ons mensen is dat we ons leven lang kunnen rondlopen met de sporen van intense ervaringen. We hebben dezelfde vermogens als andere zoogdieren, én een enorm stel hersenen dat ons soms in de weg zit om toe te laten dat ons lichaam intensieve spanning loslaat. We zetten door, houden ons groot, gaan weer aan het werk. De energie die was opgeroepen om te vechten, vluchten of bevriezen blijft dan opgeslagen in het zenuwstelsel. Somatic Experiencing® is een methode om die natuurlijke verwerking van intense situaties te ondersteunen.

Lichaamsgericht traumawerk gaat ervan uit dat trauma niet in de gebeurtenis zelf zit, maar in wat er in je lichaam en zenuwstelsel achterbleef. De verwerking is ook niet alleen een kwestie van begrijpen of erover praten, het vraagt ook iets van het lichaam.

Hoe werkt het in de praktijk?

In een SE-sessie werken we langzaam en in kleine stappen. Geen herbeleving van wat er gebeurd is, geen overweldiging. Wel: aandachtig kijken naar wat er nu, in dit moment, in je lichaam te voelen is. Een lichte tinteling. Een vastzittend stuk in je schouders. Een rustiger ademhaling, een impuls om iets weg te duwen of juist dichterbij te halen. Ieder signaal vertelt een verhaal.

Samen oefenen we om signalen op te merken die jouw lichaam afgeeft, zonder overweldigd te raken. Het gaat om het leren benutten van steunbronnen in onszelf (zoals ademhaling en beweging) en om ons heen (zoals andere mensen of natuur). En het gaat om het ervaren van support terwijl we ruimte maken voor reacties waarmee het lichaam nu los kan laten wat toen levensreddend was. Het lichaam herontdekt de oorspronkelijke veerkracht die er altijd al was, maar overschaduwd raakte.

Wat SE bijzonder maakt: We hoeven ‘het verhaal’ niet te kennen of te begrijpen om ernaar te kunnen luisteren. Sterker nog: als we met aandacht en nieuwsgierigheid kunnen voelen welke energie er achter spanning, onrust of ongemak zit, komen beelden, herinneringen of woorden vaak vanzelf. Het zijn de sporen van eerdere intense ervaringen, die stap voor stap ruimte kunnen krijgen.

Wanneer kan Somatic Experiencing helpen?

Mensen komen om uiteenlopende redenen bij SE terecht. Bijvoorbeeld:

Na een overweldigende gebeurtenis zoals een ongeluk, medische ingreep, geweldsincident, verlies, of een bevalling die heel anders liep dan gehoopt. Bij langer durende stress die zich heeft vastgezet in lijf en zenuwstelsel: burn-out, chronische spanning, slaapproblemen, een korter lontje, of het gevoel dat je nooit echt tot rust komt.

Ook bij minder duidelijk aanwijsbare klachten kan SE waardevol zijn. Onverklaarbare angst of paniek. Steeds opnieuw vastlopen in dezelfde patronen. Vermoeidheid die niet wijkt. Het gevoel dat je “niet helemaal in je lijf zit”, of juist te veel in je hoofd leeft. Vroegere ervaringen uit kindertijd, jeugd of zelfs ouders of grootouders kunnen zich op die manier laten gelden.

Mensen die bij me komen, vertellen vaak dat ze graag meer in contact willen zijn met hun lichaam. Dat ze meer willen voelen en minder willen piekeren. Dat ze in contact met anderen zouden willen uiten wat ze nodig hebben. En voor zichzelf beter grenzen zouden willen kunnen opmerken. Als ik doorvraag waarom, gaat het vaak over meer energie willen, meer plezier in het leven. Over vrijheid van spanning en onrust, over verbinding terugvinden in zichzelf en met anderen.

Tijdens een eerste gesprek verkennen we jouw vraag en wat ik daarbij zou kunnen beteken. Zo nodig werken we samen met anderen of verwijzen we je door.

Wat maakt Bisho’s aanpak anders?

Bij Bisho komt SE samen met twee andere tradities die Christiaan al jaren beoefent.

Geweldloze Communicatie geeft aandacht aan wat er in je leeft. Ook Geweldloze Communicatie draait om de signalen in ons lichaam en om een taal die verbinding vergemakkelijkt. Met jezelf en de mensen om je heen. Soms vinden mensen het waardevol om samen te onderzoeken hoe zij inzichten uit een SE-sessie verder ‘in het wild’ vorm kunnen geven.

Aikido, de Japanse bewegingskunst die Christiaan sinds 1992 beoefent, leert je om aanwezig te blijven en te bewegen met wat zich aandient. Niet wegduwen, niet meebewegen tot je jezelf kwijtraakt, maar geworteld blijven en tegelijk soepel. Die houding sluipt vanzelf in de manier waarop ik begeleid: rustig, geaard, en met aandacht voor wat lichaamswerk uniek maakt dat het direct kan landen, zonder eerst door het denken te hoeven.

Soms kunnen we een sessie aanvullen met inzichten en oefeningen uit Geweldloze Communicatie en Aikido.

Hoe starten we?

In de eerste sessie verkennen we je vraag, vertel ik over de werkwijze, en kijken we samen of en op welke manier SE op dit moment passend is. Daarna volgen meestal enkele individuele SE-sessies, waarin we in jouw tempo werken aan wat er bij jou speelt.

Vraag een eerste sessie aan →

Of bel direct met Christiaan: 06 – 38 78 74 61.

Over Christiaan

Christiaan Zandt werkt sinds 2020 met Somatic Experiencing en volgt jaarlijks verdiepende opleidingen. Daarnaast werkt hij sinds 2006 met Geweldloze Communicatie en beoefent hij sinds 1992 de Japanse bewegingskunst aikido. Christiaan is aangesloten bij het Center for Nonviolent Communication en de Nederlandse Orde van Beroepstrainers.

De praktijk staat aan de Merelstraat 100 in Groningen (Oosterparkheem). Meer over Christiaan.

Veelgestelde vragen